Speelruimte gemeente Moerdijk

Een groot aantal speelplekken in de gemeente Moerdijk is verouderd en moet vernieuwd worden. Daarnaast wil de gemeente de speelruimte, in de elf kernen die het beslaat, verbeteren omdat er:
– een verantwoordelijkheid ligt ten aanzien van het bieden van speelgelegenheid en veiligheid
– meer betrokkenheid van de bewoners is gewenst;
– nieuwe ontwikkelingen zijn (speelplekken zijn er voor ontmoeting en spel voor alle leeftijden);
– wijzigingen in de samenleving plaatsvinden (o.a. behoefte en noodzaak om meer te bewegen);
– een degelijk beheer en onderhoud noodzakelijk is.

Plancompagnons heeft samen met onderzoeker Jan Ooms en de gemeentelijke diensten hiervoor een pilot uitgevoerd. Deze pilot heeft plaatsgevonden in de kernen Heijningen en Fijnaart. De uitkomst van deze pilot is gebruikt om een Speelruimteplan 2017-2027 op te stellen. Dit plan is in juni 2017 door de raad vastgesteld. Voor de speelruimte is een budget van 1,87 miljoen euro beschikbaar gesteld.

Onderzoek op de basisschool
Bezoek aan de basisscholen om kinderen bij de speelplekken te betrekken

Visie

Spelen kan overal gedaan worden waar men zich prettig voelt. De meeste tijd brengen spelende kinderen niet door op de formele speelplekken. Het vindt plaats in de rest van de buitenruimte. Speelplekken zijn ontmoetingsplekken voor jong en oud. Vanuit daar trekt men de verdere omgeving in.
De formele speelplekken moeten bieden waar de omgeving om vraagt.

De gebruikers worden mede verantwoordelijk gemaakt door hen te betrekken bij het bepalen van de speellocaties, het opstellen van het programma van eisen en het ontwerpen van de speelplekken.
Hierdoor ontstaan fantasievolle en alternatieve oplossingen. Hierbij wordt gedacht aan het stimuleren van activiteiten van speeltuinverenigingen en het organiseren van sport- en spelactiviteiten door organisaties en groepen, natuurlijke spelaanleidingen, straatspeeldagen enzovoorts.

 

Tabel met speelfuncties
Gewenste speelfuncties voor de leerlingen van de basisschool

Inspraak en participatie

Samen met de bewoners worden de kansen en bedreigingen besproken. Dit gebeurt via openbare bijeenkomsten. De jongeren tussen de 13 en 20 jaar worden via de sociale media benaderd. Door de basisscholen te bezoeken wordt contact gemaakt met de kinderen tussen de 4 en 12 jaar.
Samen met de betrokkenen worden de locaties en de gewenste leeftijdscategorie bepaald. Verder geven de bewoners aan welke aspecten onderdeel uitmaken van het programma van eisen. Hieronder valt de sfeer, het materiaalgebruik, de speelfuncties en andere zaken die op een specifieke plek van belang zijn. De gemeente legt het budget, het beheer en onderhoud en de wettelijke eisen vast. Onder de wettelijke eisen vallen de veiligheid en de ruimtelijke bestemmingen. Omdat de speelplekken eveneens ontmoetingsplekken zijn maakt zitgelegenheid onderdeel uit van iedere speelplek.
Met deze samen opgestelde vragen ontstaat een gedragen programma van eisen.

Schetsontwerpen

Op basis van het tot stand gekomen programma van eisen worden schetsontwerpen gemaakt. Het maken van een ontwerp is vakmanschap dat niet aan ondeskundigen kan worden overgelaten. Uiteraard worden de schetsen wel met de gebruikers besproken. Eventuele opmerkingen worden uitgewerkt en meegenomen.

 

schetsontwerp speelruimte
Schetsontwerp voor een speelruimte voor alle leeftijden

Realisatie

Voor de realisatie worden drie specialisten via een Openbare Europese Aanbesteding geselecteerd. Omdat het budget voor de verschillende kernen is vastgesteld gaat de selectie niet op basis van de goedkoopste inschrijving. Kwaliteit is in deze fase het belangrijkste selectiecriterium.
De verschillende speelplekken worden verdeeld onder de gecontracteerde specialisten. Zij maken uitvoeringsplannen van de speelplekken op basis van de  schetsen en het programma van eisen. Voor speelplekken boven een bepaald bedrag wordt er een minicompetitie gehouden tussen de contractanten. De bewoners kiezen uiteindelijk het gewenste ontwerp.

Kinderen spelen overal. De formele speelruimte functioneert als ontmoetingsruimte.
Kinderen spelen overal. De formele speelruimte functioneert als ontmoetingsruimte.

Fasering

Er is voor gekozen om de speelplekken in de elf kernen van Moerdijk in vijf jaar tijd te realiseren. Er is een fasering gemaakt waarbij de kernen met de oudste speeltoestellen als eerste worden aangepakt. De fasering roept enige weerstand op omdat geen enkele kern als laatst wil worden aangepakt. Na uitleg begrijpt men de voorgestelde fasering. Daarnaast is het zo dat in tussentijd de veiligheid van de speeltoestellen en bruikbaarheid van de speelplekken ten alle tijden blijft gewaarborgd.
Het gehele speelruimteplan en de momenten waarop er ontwikkelingen zijn wordt aangegeven op de gemeentelijke website.